Klinika za krivično pravo (modul A)  Koordinator: docent dr Goran Ilić

 

U prilog obogaćenja kliničkog pravnog obrazovanja studenata Pravnog fakulteta u Beogradu materijom krivičnog prava govori, pre svega, tradicionalna podela pravosudnih poslenika na “krivičare” i “parničare”. Naime, veliki broj studenata našeg Fakulteta se po sticanju zvanja diplomiranog pravnika opredeljuje za praktično bavljenje krivičnim pravom, nameran da postane sudija, javni tužilac ili advokat. Logično je zato da prve korake u praktičnoj primeni materijalnog i procesnog krivičnog prava načine baš na Pravnom fakultetu.

 

Aktivnosti studenta u okviru Klinike za krivično pravo bi se sastojale, na jednoj strani, od podvođenja određenih činjenica pod odgovarajuću odredbu materijalnog krivičnog prava, tj. od pravnog kvalifikovanja određenog dela kao krivičnog dela. Na drugoj strani, praktična primena krivičnog procesnog prava bi podrazumevala izradu odgovarajućih podnesaka i odluka primerenih određenoj procesnoj situaciji. Obuka studenta bi se pri tom odnosila prvenstveno na lakša krivična dela, s tim bi naglasak bio stavljen na različite vrste krivičnih postupaka u kojima se odlučuje o njima.

 

 

Koncepcija i metode nastave

 

Predmet Pravna klinika za krivično pravo ima tri faze u svom radu.

 

Prvu fazu predstavljaju predavanja iz tri predmeta koji se ne nalaze u sadašnjem nastavnom programu Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, a veoma su bitni za ciljeve koji se žele postići ovakvom vrstom obrazovanja. To su:

 

1. Profesionalna etika sudija i advokata
2. Tehnika pisanja pravnih dokumenata
3. Tehnika intervjuisanja

 

Drugu fazu predstavljaju različite vrste simulacija na stvarnim slučajevima iz prakse koji su specijalno prilagođeni za vežbu studenata. Simulacije se odvijaju u učionici naročito opremljenoj za tu svrhu (“sudnica” na Pravnom fakultetu) i uz nastavne metode koje obuhvataju "brainstorming", pravnu nalizu slučaja, "igranje uloga", simuliranje sudskog procesa, videotejping, seminare, vođenje dnevnika itd.

 

Treću fazu obuhvata rad sa stvarnim klijentima, što znači da Pravna klinika počinje da funkcioniše kao besplatna pravna pomoć za sve osobe koje ispunjavaju uslove za priznanje "siromaškog prava" u sudskim postupcima, kao i za sve studente Beogradskog univerziteta. U ovoj fazi sa studentima rade jedan nastavnik Pravnog fakulteta i jedan profesionalni advokat, pod čijim nadzorom studenti intervjuišu klijente, vode dokumentaciju o slučaju, pišu pravne podneske, daju savete, pomažu strankama pred sudom i pred organima uprave itd.

 

Nastavni plan i program za predmet Pravna klinika za krivično pravo za 2007/2008 školsku godinu

 

Ukupni broj časova: 42

 

Ukupni broj polaznika: 9

 

I faza – Interaktivna nastava (ukupno 22 obavezna + 10 izbornih časova)

 

Dobrodošlica i uvođenje u program, Icebreaker (2)

 

Profesionalna etika sudija i advokata (10)

Koordinator: prof. dr Jasminka Hasanbegović

 

O sadržaju pojmova etika, moral, moralnost. Grane etike. Predmet normativne etike. Odnos prava i morala: osnovne teorije, normativna uzajamnost, pojavni oblici. Diskusija. (2)

Etički aspekt ponašanja sudija i advokata. Kodeksi profesionalne etike - međunarodni i unutrašnji akti. Osnovneosobine sudijske i advokatske profesije: nezavisnost, nepristrasnost, savesnost, dostojnost i lični integritet, poštenje, odnos prema istini. Diskusija. (2)

O načelima advokatske etike. Poverljivost i profesionalna tajna. Odnos advokata i klijenta: prihvatanje i otkazivanje zastupanja, posebne obaveze branioca u pretkrivičnom i krivičnom postupku, odvojenost uloga, odnos prema interesu klijenta, naplata honorara, zabrana pactum de quota litis. Analiza slučaja iz prakse (3)

O načelima sudijske etike. Zabrana reklamiranja advokata - razlozi, oblici kršenja, dopušteni izuzeci. Nespojiva zanimanja i sukob interesa. Međusobni odnos sudija i advokata. Međusobni odnos advokata. Pravne posledice povrede etičkog kodeksa. Analiza slučaja iz prakse. (3)

 

Tehnika intervjuisanja (10)

Koordinator: prof. dr Jelena Vlajković

 

Normalnost (2)
Koncept krize /lične, porodične (2)
Psihološke komponente dobrog razgovora/intervjua (2)
Razgovor (intervju) sa odraslima (2)
Razgovor (intervju) sa detetom (2)

 

Tehnika pisanja pravnih dokumenata (10)

Koordinator: docent dr Goran Ilić

 

Krivična prijava, Zahtev za sprovođenje istrage (2)
Žalba na rešenje o pritvoru, Molba za odlaganje izvršenja kazne (2)
Optužnica, Prigovor protiv optužnice (2)
Presuda (2)
Žalba na presudu (2)

 

II faza - Simulacije (10)

Koordinator: docent dr Goran Ilić

 

Istraga  (2)
Izricanje sankcije od strane istražnog sudije (2)
Glavni pretres u skraćenom postupku (2)
Glavni pretres u redovnom postupku (2)
Sednica veća drugostepenog suda (2)

 

III faza – Rad sa stvarnim klijentima (20)

Koordinator: Nebojša Maraš, advokat

 

Rad sa stvarnim klijentima se odvija tako da jednom nedeljno tokom drugog semestra trajanja programa studenti dežuraju u Pravnoj klinici za krivično pravo, u skladu sa prethodno obavljenom obukom. Rad studenata sa klijentima nadgledaju jedan advokat i jedan nastavnik.